signs

دلنوشته ها

رویای شیرین امیر نشینها
نویسنده : mohammadreza fahmizee - ساعت ۸:٥٦ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٤/٦/۸
 
رؤیاى شیرین امیرنشینها
دلایل اهمیت خلیج فارس
خلیج فارس همواره یکى از مهمترین مناطق جهانى از نظر ژئوپولیتکى و ژئواستراتژیکى بوده که برخى از دلایل آن چنین است:
۱ـ در بازرگانى دریایى جهانى اهمیت زیادى دارد، چون آسیا را به اروپاو آفریقا وصل مى کند.
۲ـ بزرگترین و مهمترین انبار انرژى دنیاست. دکتر «عبدالناصر همتى » استاد اقتصادانرژى دانشگاه تهران در تبیین اهمیت خلیج فارس مى گوید: «میزان مصرف نفت خام جهان در ۱۰ سال آینده حدود ۹۰میلیون بشکه در روز پیش بینى شده است... از آنجا که پیش بینى شده است عرضه نفت خام از سوى کشورهاى غیرعضو اوپک طى ۱۵سال آینده کاهش یابد تأمین افزایش تقاضاى نفت خام به عهده کشورهاى عضو اوپک است.»  از ۱۱کشور عضو اوپک ۶کشور (ایران، عراق، کویت، قطر، عربستان و امارات) در منطقه خلیج فارس واقع شده اند.
از سوى دیگر، براساس ارزیابى وزارت انرژى آمریکا در سال۲۰۲۰ تولیدنفت خام کشورهاى حوزه خلیج فارس به ۴۲‎/۲ میلیون بشکه در روز و صادرات آنها به ۳۷‎/۲ میلیون بشکه در روز مى رسد که به ترتیب معادل ۳۸درصد و ۵۶درصد کل تولید و صادرات دنیا خواهد بود.
۳ـ بنا به گفته «لوئیس وپکس»  زمین شناس شرکت «استاندارد اویل نیوجرسى»  در خلیج فارس ۴۰هزار مایل مربع مناطق زیردریایى بسیار غنى نفتى و ۲۱درصد زمینهاى زیردریایى غنى دنیا وجود دارد.
۴ـ برخى از معادن کرانه هاى خلیج فارس و فلات قاره و جزایر عبارتند از: خاک سرخ، نمک، سنگ شیشه، گوگرد، زرنیخ، سرب، مس، آهن، قلع، کلر، منگنز، زاج، جیوه و کرومیت، ماهى، مروارید و مرجان نیز منابع ثروت دیگرى در خلیج فارس هستند.
۵ـ تنگه هرمز مهمترین گذرگاه نفتى جهان است، چون در صورت قطع صدور نفت از این راه ـ حتى براى مدتى کوتاه ـ حیات اقتصادى کشورهاى صنعتى و همچنین صادرکنندگان حاشیه خلیج فارس به خطر مى افتد.
دلایل تعلق خلیج فارس به ایران
۱ـ از نظر تاریخى اسناد ومدارک زیادى درباره پیشینه تاریخى نام خلیج فارس وجود دارد. براى مثال، از سده هفتم پیش از میلاد بسیارى از جغرافیدانان یونان باستان نظیر «طالس»، «آتاکسى ماندر»، «هکاتوس»، «امراتوستن» و «استرابون» در آثار خود از خلیج فارس نام برده اند. به علاوه در آثار بسیارى از جغرافیدانان و تاریخ نگاران عرب از صدر اسلام به بعد، این نام به چشم مى خورد از جمله: «ابن فقیه»، «ابن خرداد به خراسانى»، «طبرى»، «مسعودى»، «ابن حوقل»، «ابوریحان بیرونى» ، «یاقوت بن حموى» و...
برخى از آثار مهمى که در آنها از نام خلیج فارس استفاده شده است، عبارتند از:
الف: در صفحه ۴۵۷ دایرة المعارف «البستانى» که درسال۱۸۸۳ در بیروت به چاپ رسید، نام صحیح خلیج فارس به کار رفته و منظور از خلیج العربى، دریاى سرخ ذکر شده است.
ب: «المنجمد»  معروف ترین دایرة المعارف دنیاى عرب نیز از نخستین چاپ خود همیشه از نام خلیج فارس استفاده کرده است.
پ : در صفحه ۶۲۸ جلد ۲۱ دایرة المعارف آمریکانا، خلیج فارس را بازویى از اقیانوس هند دانسته و نام قدیمى آن را Persicus Sinus ذکر مى کند. در نقشه جهان و نقشه ایران ضمیمه آن نیز به طور صریح و روشن نام خلیج فارس قیدشده است.
ت : لرد کرزن وزیر خارجه وقت انگلیس در صفحات ۴۶۴ و ۴۶۵ جلد دوم کتاب معروف خود به نام «ایران و قضیه ایران» به سال۱۸۹۲ از نام صحیح خلیج فارس استفاده مى کند.
۲ ـ زمانى که در سال ،۱۸۴۰ حاج میرزاآغاسى صدراعظم ایران رسماً مالکیت کشورمان بر تمامى جزایر خلیج فارس را اعلام کرد، بریتانیا یا هر حکومت دیگرى در آن هنگام و یا پس از آن رسما ًمخالفتى نکردند.
۳ـ تعداد زیادى از نقشه هاى انگلیسى، فرانسوى، اتحاد شوروى و... از سده هجدهم یا حتى برخى نقشه هاى قدیمى تر پیش از آن تعلق بیشتر جزیره هاى خلیج فارس را به ایران اثبات مى کند.
۴ـ از زمان امپراتورى عیلامیان (هزاره دوم پیش از میلاد تا ۶۴۵ پیش از میلاد) تاکنون غالب جزایر خلیج فارس بخش جدایى ناپذیر سرزمین ایران بوده است. ضمن اینکه پیشینه تشکیل رسمى هیچکدام از کشورهاى عربى حوزه خلیج فارس به ۱۰۰سال هم نمى رسد. قدیمى ترین کشور در میان آنها عراق است که سال۱۹۲۴ پس از فروپاشى امپراتورى عثمانى از سه پاشالیک (استاندارى) بصره، بغداد و سلیمانیه زیر نفوذ بریتانیا تشکیل شد. جدیدترین هم امارات و قطر هستند که درسال۱۹۷۱ به فاصله اندکى وجودشان رسمیت یافت.
۵ـ از ۱۵۰۷ تا ۱۵۶۰ در تمامى موافقتنامه هایى که پرتغالیها، اسپانیاییها، انگلیسیها، هلندیها، فرانسویها و آلمانیها با دولت ایران یا هر پدیده سیاسى دیگر در خلیج فارس امضا کرده اند، از نام خلیج فارس استفاده شده است.
۶ـ مطابق یکى از مفاد عهدنامه مجمل یا قرارداد جونز که در ۱۹مارس ۱۸۰۹ (۱۲۲۴ قمرى) در تهران به امضا رسید، دولت انگلیس حاکمیت ایران را بر خلیج فارس به رسمیت شناخت و متعهد شد هرگاه دولت ایران در این منطقه نیاز به کمک داشته باشد، ناوگان خود را در اختیارش بگذارد وکشتیهاى مزبور تنها از نقاطى که دولت ایران اجازه مى هد، حق عبور داشته باشند.
۷ـ نخستین قرارداد عمومى و مهمى که شیوخ و اعراب ساحل جنوبى در آن شرکت کرده و رسماً  تعهداتى را به عهده گرفته اند، قرارداد عمومى سال۱۸۲۰ است به امضاى ژنرال «سرویلیام گرانت کایر » از سوى بریتانیا و ۱۱نفر از شیوخ سواحل جنوبى خلیج فارس تحت عنوان General Treaty with the Arab Tribes of the Persian Gulf که البته در متن قرارداد نیز هرگاه اشاره اى به دریاى جنوب ایران شده، نام خلیج فارس آمده است.
۸ـ «ویلیام راجرز» وزیر امور خارجه پیشین آمریکا در گزارش مورخ ۱۹۷۱‎/۳‎/۲۶ خود درباره سیاست خارجى آمریکا از نام صحیح خلیج فارس استفاده مى کند. همچنین «زبیگنیو برژینسکى» مشاور امنیت ملى کارتر در کتاب خود به نام «Game plan» از همین واژه استفاده مى کند.
۹ـ سازمان ملل متحد (که ۲۲ کشور عربى عضو آن هستند) دست کم در دو نوبت نام تاریخى و تغییرناپذیر دریاى بین ایران و شبه جزیره عربستان را رسماً خلیج فارس ذکر کرده است: الف) طى یادداشت شماره UNAD/Qen5 مارس ۱۹۷۱ ب) طى یادداشت شماره (C) ۴۵۸۲ UNLA ۱۰ آگوست ۱۹۸۴ نام رسمى دریاى جنوب ایران و خاور شبه جزیره عربستان، خلیج فارس اعلام شد. به علاوه، کنفرانس سالانه سازمان ملل متحد درباره «هماهنگى در مورد نامهاى جغرافیایى» همه ساله به نام خلیج فارس تأکید کرده است.
۱۰ـ در دو نامه سفارت انگلستان در ایران به وزارت امور خارجه ایران به تاریخهاى ۴ رجب ۱۳۲۱ و ۲۱ ذى الحجه ۱۳۲۱ به ترتیب ۴ و ۳ بار از واژه خلیج فارس استفاده شده است.
۱۱ـ در نامه کارگزارى اول بنیاد خلیج فارس به وزارت خارجه، به تاریخ ۲۸ قوس ۱۳۰۱ آمده است: «لرد کرزن نایب السلطنه هندوستان که حال وزارت خارجه انگلستان است در سنه ۱۹۰۳ به خلیج فارس و عمان آمده، درشارجه مجلس دربار منعقد نمود و خطبه به عربى در حضور شیوخ عمانى قرائت کرده، چون نکات مهم سیاسى داشته، حال سواد آن لفاً تقدیم داشت. کارگزار عباسى محمد على در این سخنرانى لرد کرزن ۲ بار از واژه خلیج فارس استفاده کرده است.

• بقیه در صفحه ویژه ۲
 
 
رؤیاى شیرین امیرنشینها
174261.jpg
 
• ادامه از صفحه ویژه ۱

۱۲ـ بازگرداندن جزایر سه گانه به ایران و پیش از تشکیل کشور امارات انجام شده است. بنابراین به  طور منطقى و قانونى امارات نمى تواند اعتراضى به این قضیه داشته باشد.
۱۳ـ اما از نظر حقوقى، سبق تصرف و تملک و استیلاى ید بر اشیا و مملکت خود دلیل بر مالکیت و تصاحب بر آنهاست. درواقع، همان گونه که در ادعاهاى بین اشخاص سبق تصرف و تملک و حریم و حق ارتفاق مشترک ساکنان در طول مسیر رودخانه ها و …مرعى مى شود درخصوص مالکیت و یا حاکمیت و یا انتفاع از آبراههاى طبیعى و مصنوع و رودخانه ها و دریاها نیز اهالى یک سرزمین، شبیه به حق افراد، حقوقى دارند که اعمال اجراى آن را به هیأت حاکمه و دولت خود محول داشته اند و دولت مانند وکیلى در اعمال حق آنان قیام و اقدام مى کند.
در آن زمان حدود آبهاى ساحلى و منطقه نظارت (مصوب ۲۴ تیر ۱۳۱۳) حدود حاکمیت ایران در دریاى سرزمینى به وسعت ۶ مایل دریایى (هر مایل دریایى برابر ۱۸۵۲ متر) معین شد و ۶ مایل دیگر نیز براى اجراى بعضى قوانین و قراردادهاى مربوط به امنیت و دفاع مملکت و یا تأمین عبور و مرور دریایى منطقه نظارت منظور شد. بعداً برطبق قانون اصلاحى (مصوب ۳۸‎/۱‎/۲۲) مبناى ترسیم عرض دریاى سرزمینى و منطقه نظارت دولت ایران در خلیج فارس و دریاى عمان هر یک به میان ۱۲ مایل دریایى تعیین شد. بدین ترتیب، در حال حاضر، ۱۷ جزیره از جزایر متعدد خلیج فارس در حاکمیت ایران هستند که به ترتیب از تنگه هرمز به سوى منتهى الیه شمالى خلیج فارس عبارتند از: هرمز، لارک، لاوان، قشم، هنگام، تنب بزرگ، تنب کوچک، ابوموسى، فارور، بنى فارور، سرى (سیرى)، کیش، شیتوار، هندورابى، خارک، خارگو و فارسى.
تاریخچه سکونت و حاکمیت ایرانى ها و عربها در خلیج فارس(پیش از اسلام)
طبق گفته مورخانى نظیر: دیاکونف، کامرون، گیرشمن، دمرگان و پیرلیا خلیج فارس بخشى از سرزمینهاى تحت حاکمیت عیلامیان بوده است، مى توان به این نتیجه رسید که در غالب دوران حاکمیت آنها، خلیج فارس نیز جزو قلمرو حکومتشان بوده است. جورج کامرون دراین باره مى گوید: «شیلهاک ـ این شوشیناک (۱۱۵۱ـ۱۱۶۵ پیش از میلاد) داراى امپراتورى نیرومندى بود. وى بر «لبان» (بوشهر کنونى) در خلیج فارس نیز فرمانروایى داشت، زیرا در آنجا، پرستشگاهى را که «هوبان ـ نومنا» براى «کیریشیما» ساخته بود. او نیز یک پرستشگاه مشترک هوبان و کیریشیما را بازسازى کرد.
«هرودوت» لبه جنوبى امپراتورى هخامنشى را شامل کرانه هاى ایران (در خلیج فارس و خلیج عمان) کرانه هاى متقابل و جزایرى مانند: قشم، هرمز، لارک، هنگام، بحرین و محرق معرفى کرد.
این نواحى به موجب بند ۶ ستون اول کتیبه بیستون داریوش بزرگ جزو ساتراپ (پادشاهى خودمختار از امپراتورى فدراتیو هخامنشیان) چهاردهم یا پارس بودند. در کل، مرزهاى ایران در این دوره از خاور به رود جیحون، از باختر به رود فرات، از شمال به قفقاز و از جنوب به بحرین کرانه اى منتهى مى شد که در زمان ساسانیان هم تقریباً به همین شکل بود.
مورخان سده هاى نخستین اسلام مانند «طبرى» معتقدند که نخستین ساکنان عرب جنوب خلیج فارس از اوایل سده سوم میلادى به آنجا روى آوردند. وى از پادشاهى عرب به نام «ساتیران» (ساطران) نام مى برد که به بحرین (شامل حساء و قطیف کنونى) حمله مى کرد اما واکنش اردشیر بابکان (بنیانگذار امپراتورى ساسانى در ۲۲۶ میلادى) باعث شکست او شد.
دلایل اهمیت جزایر براى ایران
از جزایر تحت مالکیت ایران در خلیج فارس ۶ جزیره (ابوموسى، تنب بزرگ، هرمز، لارک، قشم و هنگام) که در فواصل کوتاهى از هم قرار دارند، به دلیل تشکیل خط قوسى دفاعى ایران اهمیت بیشترى دارند. این خط فرضى، شناخت چگونگى تسلط استراتژیک ایران بر راههاى کشتیرانى در تنگه هرمز را آسان مى کند. ارزش استراتژیک تنب بزرگ به دلیل فاصله نسبتاً زیاد از تنگه هرمز به تنهایى چندان نیست، اما بخشى از خط قوسى دفاعى ایران را تشکیل مى دهد. تنب کوچک به عنوان نقطه اى ارتباطى و پشتوانه اى براى تنب بزرگ اهمیت دارد. ابوموسى نیز به عنوان بخشى از همان خط قوسى دفاعى، داشتن معادن اکسید سرخ آهن و وجود حوزه نفتى مبارک در آبهاى نزدیک آن از اهمیت بسیار بالایى برخوردار است.
دلایل ایرانى بودن جزایر
۱ـ نقشه هاى بسیار زیادى از زمان یونان باستان (پیش از میلاد مسیح) تا سده هاى اخیر متعلق به کشورهایى نظیر: انگلستان، فرانسه و روسیه وجود دارند که ایرانى بودن جزایر را ثابت مى کنند.
الف) نقشه هاى رسمى
ـ نقشه خلیج فارس Carte du Golphe persique : در سال ۱۷۶۴ از سوى وزارت خارجه فرانسه تهیه شده ، رنگى ، جزایر به رنگ سرزمینهاى ایران است.
ـ نقشه خلیج فارس The Gulf of persia: در سال ۱۸۲۹ توسط کاپیتان بروکس C.B.Brucksبه دستور کمپانى هندشرقى تهیه شده ، جزایر به رنگ سرزمینهاى ایران است و در یادداشت همراه نقشه نیز نام جزایر جزو نواحى تحت تملک ایران آورده شده است.
ـ نقشه امپراتورى ایران The Persia Empire : در سال ۱۸۱۳ توسط جان مکدونالد کاینر مشاور سیاسى سرجان مالکوم در مأموریت به ایران تهیه شده، سیاه وسفید است ، درسال ۱۸۳۲ توسط اروسمیت به صورت رنگى چاپ شد ودر آن ، سرزمین ایران وجزایر از یک رنگ هستند.
ـ نقشه آسیاى مرکزى شامل کابل، ایران، رود ایندوس وکشورهاى واقع در شرق آن Center Asia Comprising Cabool. Persia , The River Indus and Countries Eastward of it در سال۱۸۳۴ توسط سرگرد الکساندر برنز براساس «نقشه هاى معتبر Authentic Maps اروسمیت تهیه شده ، رنگى وجزایر در آن به رنگ سرزمینهاى ایران است.
ـ نقشه حدود فعالیت قبیله هاى ساحل مروارید Limits of the activities of the tribes of Pearl Coast: در سال ۱۸۳۵ توسط کاپیتان هنل تهیه شده ، جزایر را در بخش ایرانى خط تقسیم کننده خلیج فارس نشان مى دهد.
ـ نقشه خلیج فارس The persian Gulf : در سال ۱۸۸۶ از سوى بخش اطلاعات وزارت جنگ بریتانیا تهیه شد. نسخه اى ازاین نقشه درسال ۱۸۸۸ به دستور لرد سالیسبورى وزیر خارجه بریتانیا، تقدیم ناصرالدین شاه قاجار شد. هنگامى که وزیرمختار بریتانیا درتهران، سردروموندولف از تقدیم آن به حضور شاه ایران ابراز تأسف کرد، چون در آن متصرفات ایران در خلیج فارس نشان داده شده بود که شامل جزایر سه گانه بود، لرد سالیسبورى یادآور شد: «دقت کنید که درآینده هیچ نقشه اى اهدا نگردد». با این وجود، نقشه مزبور یکبار دیگر در سال ۱۸۹۱ به چاپ رسید وبازهم جزایر درآن به رنگ سرزمین ایران نمایش داده شده بود.
نقشه رسمى ایران Official Map of Persia( در ۶ صفحه): در سال ۱۸۹۷ در بخش نقشه بردارى سیملا، اداره مکان نگارى وزارت خارجه حکومت هند، تهیه شده وجزایر تنب وابوموسى در آن به رنگ سرزمین ایران نمایش داده شده اند.
نقشه ایران ، افغانستان وپاکستان غربىMap of Iran, Afganistan and West Pakistan در اطلس جهان World Atlas : ورقه هاى شماره ۱۴۴ ـ ۱۴۳ ، تهیه شده در سال ۱۹۶۷ تحت نظارت شوراى وزیران اتحادیه جماهیر سوسیالیستى شوروى به مناسبت پنجاهمین سالگرد انقلاب اکتبر ، که در آن نام ایران زیر نام جزایر تنب و ابوموسى و سایر جزایر ایرانى خلیج فارس آورده شده است.
ب ) نقشه هاى نیمه رسمى
ـ نقشه امپراتورى ایران A Map of the Empire of Persia : در سال ۱۷۷۰ توسط آقاى دانویل براى دولت بریتانیا تهیه شده و جزایردر آن به رنگ ایران هستند.
ـ نقشه جدید امپراتورى ایران A New Map of the Empire of Persia: در سال ۱۷۹۴ توسط دانویل تهیه شده و در آن نیز جزایر به رنگ بقیه سرزمین هاى ایران است.
ـ نقشه ایران وکابل Map of Persia and cabul در سال ۱۸۳۷: توسط اروسمیت در لندن تهیه شده و سه جزیره به رنگ ایران است.
ـ نقشه ایران ، افغانستان و بلوچستان Persia, Afghanistan and Baluchistan : در سال ۱۸۹۱ توسط انجمن سلطنتى جغرافیایى تحت نظارت لرد کرزن تهیه شده وبه کتاب وى «ایران و قضیه ایران » چاپ سال ۱۸۹۲ نیز پیوست شده ودر آنها جزایر به رنگ ایران است.
پ) نقشه هاى غیررسمى
ـ نقشه ایران The Map of persia : در سال ۱۸۱۸ درانگلستان براى اطلس بزرگ جدید تامسون Thomson New Grand Atlas تهیه شده است.
ـ نقشه ایران Map of Persia : در سال ۱۸۲۸ در لندن توسط سیدنى هال تهیه شده است.
ـ نقشه ایران وبخشى از امپراتورى عثمانى Persia and Part of Ottoman Empire : در سال ۱۸۳۱ توسط جى لانگ تهیه شده واز سوى انجمن گسترش آموزش مفید Society of Expanding Useful Education در انگلستان چاپ شده است.
ـ نقشه ایران Map of Persia : در سال ۱۸۴۰ براى اطلس بلاک Black Atlas در لندن چاپ شده است .
ـ نقشه ایران و کابل Map of persia a Cabul : در سال ۱۸۴۴ توسط جانستون براى اطلس نشنال National Atlas در انگلستان چاپ شده است.
ـ نقشه ایران :Map of Persia در سال ۱۸۵۱ توسط راپکین براى اطلس جان تالیس John Tallis Atlas تهیه شده است.
ـ نقشه ایران وافغانستان :Persia and Afghanistan در سال ۱۸۵۴ توسط بلاک براى دانشگاه ادینبورگ تهیه شده است.
ـ نقشه ایران و افغانستان Persia and of Afghanistan: در سال۱۸۶۰ براى اطلس جنرال General Atlas کیت جانستون تهیه شده است.
ـ نقشه ایران ، افغانستان و بلوچستان Map of Persia Afghanistan Baluchistan : در اطلس نوین جهان Modern Atlas of the World که در سال ۱۹۰۹ در مؤسسه هاموند چاپ شده است.
ـ نقشه ایران The Map of Iran : در اطلس بین المللى جهان Cosmopolitan World Atlas Centennial Ed : 1856-1956 در سال ۱۹۵۶ توسط مؤسسه مک نالى تهیه شده است.
۲ ـ در کتابهاى خطى «مغاص اللثالى » و «متاراللیالى» تألیف محمدعلى سدیدالسلطنه کبابى بندرعباسى رونوشت سندى به خط عربى وجود دارد که پدران وبزرگان حکام کنونى رأس الخیمه وشارجه به اتفاق عده دیگرى از ساکنان جزایر تنب، ابوموسى و سیرى، حقانیت ایران را در مالکیت جزایرتأیید کرده و صریحاً اعلام داشته اندکه برخى سالها براى تعلیف احشام خود این جزایر یا برخى از آنها را براى علفچراى احشام خود از حاکم ایرانى بندرلنگه اجاره مى کرده اند.
۳ ـ اعتراض مداوم ایران به اشغال جزایر توسط بریتانیا از ۱۹۰۳ به بعد
۴ ـ در ۱۳۷۳‎/۱‎/۲۰ یک کارشناس حقوق بین الملل کشور فرانسه ضمن بى اساس و موهوم خواندن ادعاى امارات در باره این سه جزیره اظهار داشت که از وزارت امور خارجه انگلستان ۵۰۰سند مبنى بر تعلق جزایر سه گانه به ایران به دست آورده است.